Di tích lịch sử Thành Na Lữ

Nhà Mạc lên Cao Bằng (1594 - 1677) đã xây thành bằng gạch để đóng đô. Ngoài ra còn là trung tâm chính trị - kinh tế văn hoá của vương triều nhà Mạc ở Cao Bằng thế kỷ (XVI - XVII).

Được xếp hạng di tích cấp quốc gia tại Quyết định số 837/2004/QĐ-BVHTT ngày 03/3/2009 của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).

Thuộc xóm Na Lữ, xã Hoàng Tung, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng.

Thành  Na Lữ là một vùng trọng điểm giàu có của huyện Hoà An, dân cư sống ở ven sông, đất đai màu mỡ. Đây là vùng đất địa linh nhân kiệt, có đầy đủ điều kiện thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Phía trước mặt là sông Bằng Giang sông nước trùng trùng, phía sau là dãy núi đá Liên sơn chót vót được xếp hạng tứ trụ, phía Bắc được án ngữ dãy núi Khắc Thiệu. Nhiều sự kiện lịch sử đã xảy ra trên mảnh đất này. 

Theo "Cao Bằng tạp chí" và "Thông sử tỉnh Cao Bằng" và các tư liệu thì thành Na Lữ do Cao Biền đắp vào thời Đường, niên hiệu hàm phong thứ 7 thời gian tương đương với thời kỳ Bắc thuộc lần thứ ba. Năm giáp thân (864), nhà Đường sang xâm lược nước ta, cử Cao Biền làm tiết độ sứ, cho quân đắp thành Đại La ở bờ sông Tô Lịch Hà Nội. Cùng lúc dó Cao Biền cho xây thêm ba thành nữa ở vùng núi phía Bắc đó là: Thành Lạng Sơn thuộc tỉnh Lạng Sơn, thành Na Lữ xã Hoàng Tung, huyện Hoà An và thành Phục Hoà thuộc xã Hoà Thuận, huyện Phục Hoà tỉnh Cao Bằng.

Thành Na Lữ được xây bằng đất từ năm 265 (thời Tần Vũ Đế), đến năm 866 (đời Đường Hy Tông, năm Hàm Phong thứ 5 tháng 11 Bính Tuất) được Cao Biền (Tiết độ sứ) cho xây dựng cùng với thành Đại La, thành Phục Hòa và thành Lạng Sơn. Thời vua Lý Thái Tông (1048 - 1055), Nùng Trí Cao đã lấy chỗ này làm nơi chiêu binh luyện mã. Tháng 2 năm 1431, Vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi Cao Hoàng Đế) thân chinh lên dẹp Bế Khắc Thiệu do nghi ngờ dung túng cho tướng Trần Nguyên Hãn làm phản, vua cho lập sinh từ thờ vua ở gò Con Rồng là Đền vua Lê ngày nay

(Đá xây chân tường thành Na Lữ)